Eitt það fráleitasta sem heyrist í umræðunni er það slagorð ESB-sinna að Íslendingar þurfi að ganga í ESB og taka upp evru til að komast í skjól með gjaldmiðil sinn. Ef einhvers staðar geisar nú efnahagslegt óveður þá er það einmitt á evrusvæðinu. Evran reyndist falskt öryggi.

Menn kvarta yfir hægagangi í efnahagslífi Íslendinga þar sem hagvöxtur á þessu ári er „aðeins“  rúm 2%, en sá vöxtur er reyndar með því mesta sem fyrirfinnst meðal iðnríkja. Á evrusvæðinu er aftur á móti samdráttur í framleiðslu og hagvöxtur mælist víða í mínustölum, m.a. á Ítalíu og Spáni. Varla er nokkurs staðar í heiminum að finna jafn skelfilegar tölur um atvinnuleysi eins og einmitt á evrusvæðinu.

Á vefnum visir.is í gær er á það bent að samkvæmt nýjustu tölum hafi hagkerfi evrusvæðisins dregist stöðugt saman síðasta eitt og hálft ár. Níu af sautján Evrulöndum eru í kreppu stödd, og eitt þessara ríkja er Frakkland, annað helsta forysturíki ESB.  

Það kemur því engum á óvart að harðar deilur séu uppi um orsakir vandans á evrusvæðinu. Aðeins fáir þeir forhertustu neita þó að viðurkenna að sameiginlegur gjaldmiðill leikur þar bersýnilega býsna stórt hlutverk í vaxandi kreppu. Hitt er miklu frekar ágreiningsmál hvernig við skuli brugðist; eiga evruríkin að einbeita sér að því, eins og Þjóðverjar predika, að skera niður ríkisútgjöld og herða sultarólina, eða er skynsamlegra að ráðast gegn atvinnuleysinu og reyna að auka framleiðslu.

Hollande, forseti Frakklands og Angela Merkel, kanslari Þýskalands, eru mjög ósammála um forgangsröðun verkefna; Hollande sér það helst til ráða til að bjarga evrusvæðinu frá hruni að búa til sérstaka „ríkisstjórn“ fyrir allt evrusvæðið, með öðrum orðum vill hann enn meiri samruna og samkrull.  Merkel kanslari er aftur á móti andvíg þessu og óttast að slík áform gætu orðið til þess að Þýskaland neyðist til að borga brúsann fyrir lönd sem standa ekki jafn vel að vígi fjárhagslega.

Augljóslega er evrukreppan að snúast upp í átök milli suðurríkjanna annars vegar, Portúgals, Spánar, Ítalíu, Kýpur og Grikklands undir forystu Frakka, og hins vegar Þjóðverja sem njóta stuðnings norðlægari ríkja. Bretar standa þar utan við með sitt pund og vilja ólmir komast út úr ESB! 

Hafði prófessorinn, sem vonlegt er, af þessu töluverðar áhyggjur enda félagsvísindalegt viðfangsefni sú dæmalausa múgsefjun sem hér verður í hvert sinn sem þessi keppni stendur yfir svo ekki sé nú minnst á aðdragandann.

Mér að meinalausu mætti hætta öllu Júróvisjón standi og stjörnuleik í því sambandi en ekki hef ég þó trú að svo verði í bráð - enda þjóðin ánetjuð þessum fjanda og sjálfsagt félagsvísindalegt viðfangsefni að gogga hana úr því neti.

Hitt er annað - og þessu, eðlilega, óskylt - og það er sú staðreynd að við sem berjumst gegn innlimun Íslands í Evrópusambandið höfum ekkert á móti menningarsamskiptum við Evrópuþjóðirnar, einar sér eða í stærri hópum, þótt svo sumum ESB-agentum líki vel að ljúga öðru upp á okkur. Við fögnum menningarlegum margbreytileika - ólíkt mörgum þeim sem halda að Evrópa sé nafli alheimsins - og við getum jafnvel, fyrir siðasakir og -umburðarlyndis, kinkað kolli í átt að Júróvisjón og étið snakk úr poka á meðan Evrópuþjóðirnar gefa hverri annarri stig eftir fyrirfram gefinni formúlu.

Formúlu sem lýsir þó einhverri rest af þjóðartaug sem enn bærist og finnur sér helst útrás í þessari sykurhúðuðu söngvakeppni. Sú þjóðartaug er herpt og klemmd þegar aðrar veigameiri ákvarðanir eru teknar í sameinaðri Evrópu - þar ráða þeir sem alltaf hafa ráðið, og nota bene, ráða Júróvisjón. 

- gb.

Pistill Stefáns:

http://blog.pressan.is/stefano/2013/05/10/verdur-eurovision-bonnud-a-islandi/ 

Jón Bjarnason fyrrverandi ráðherra er á öðru máli og skrifar m.a. á bloggsíðu sína í dag:

Vigdís Hauksdóttir hefur barist einarðlega gegn umsókn og innlimun Íslands í ESB og flutt um það tillögur að draga beri þá umsókn til baka. Ég vona og treysti því að við það verði staðið og umsóknin afturkölluð tafarlaust og tekin upp samskipti við ESB á jafningja grundvelli  eins og við önnur ríki. Sambandssinnar hafa haft horn í síðu Vigdísar vegna þessa ekki síst á Alþingi.

 Gæti verið að þessi einarða afstaða Vigdísar ásamt mjög skeleggri baráttu á þingi í fleiri málum einkum þeim  sem lúta að velferð og réttindum fólks kalli fram m.a. ómálefnaleg viðbrögð andstæðinganna.

Ég treysti m.a. Vigdísi til að bogna ekki í ESB - málinu. Það geta  því miður hin ólíklegustu hné gert þvert á gefnar yfirlýsingar. Ég vona að sagan með þingflokk  og forystu VG  í ESB málinu endurtaki sig ekki hjá væntanlegum ríkisstjórnarflokkum. Til þess er nú of mikið í húfi. 

Setjum til hliðar um stund þá staðreynd að ESB gæti næst farið að beita Ísland viðskiptaþvingunum, þótt ákveðið hafi verið að byrja á Færeyingum eftir því sem nýjustu fréttir herma. Ef Ísland væri orðið aðili að ESB þá myndi Ísland taka þátt í að beita Færeyinga þvingunum og tæplega geta rönd við reist. Eða hefur einhver heyrt af því að fyrst eigi að leita samþykkis þeirra þjóða, sem að nafninu til eru sjálfstæðar en aðilar að ESB, á þessum gjörningi? Þessi tilhugsun hlýtur að vera mörgum Íslendingum ógeðfelld, því varla á Ísland aðra eins vinaþjóð en einmitt Færeyinga eins og þeir hafa svo ótal sinnum sýnt í verki.

Þetta dæmi segir okkur hvernig ákvarðanataka gengur fyrir sig innan ESB, alla vega í ,,smámálum“ eins og þegar þvinga á smáþjóðir til hlýðni.

Hitt er svo annað mál, ef rétt er, að þarna sé kominn angi af gömlu Albaníuaðferðinni, þar sem litlu þjóðinni var sagt til syndanna þegar skamma átti stóru þjóðina. Í tilfelli Albaníu var stóra þjóðin vinir kommúnísku Albaníu, Kína, í tilfelli Færeyja gætu það verið Íslendingar, en kannski er verið að koma skilaboðum til einhverra allt annarra.

Meirihluti Letta, 62%, er andvígur því að taka upp evru samkvæmt nýrri könnun sem birt var í gær á fréttavefnum The Baltic Course. Þetta er ein af ótal fréttum sem berast frá aðildarríkjum ESB um vaxandi skilning á því að sameiginleg mynt hentar ekki þjóðum sem búa við gjörólíkar aðstæður.

Eins og flestar aðildarþjóðir ESB eru Lettar skuldbundnir til þess að taka upp evru samkvæmt aðildarsamningi en verða hugsanlega þvingaðir til þess gegn vilja sínum . Hinn sameiginlegi gjaldmiðill ESB, sem varð til fyrir bráðum hálfum öðrum áratug, var frá öndverðu hugsaður sem tæki miðstjórnarvaldsins í Brussel til að þvinga fram aukin samruna aðildarríkjanna. Fjölmargir hagfræðingar vörðuðu þó strax við því að miklar efnahagslegar ófarir gæru af því hlotist ef þjóðir með ólík efnahagskerfi reyndu að nota sama gjaldmiðillinn.

Sú hrakspá er nú að rætast. Nú viðurkenna flestir að það er einmitt evran sem komið hefur Írlandi og Grikklandi, Kýpur, Portúgal í efnahagslega sjálfheldu. Forystumenn þjóðanna komast hvorki aftur á bak né áfram í viðeign sinni við evrukreppuna og nú er það nýjast að Spánverjar eru taldir á barmi gjaldþrots.

Í s.l. viku minnti Barruso, framkvæmdastjóri ESB, á  að Svíar og fleiri aðildarríki ESB hefðu skuldbundið sig til að taka upp evru en hefðu svikist um það. Ýmsir stjórnmálamenn í Svíþjóð brugðist hinir verstu við og töldu það gersamlega út í hött að forystulið ESB reyndi að þvinga aðildarþjóðir til að skipta um gjaldmiðil. Þeim er sannarlega vorkunn þegar haft er í huga að samkvæmt skoðanakönnunum eru nú einungis 9% sænskra kjósenda sem telja sig geta mælt með því að tekin verði upp evra í Svíþjóð. Danir eru því einnig afar fráhverfir.

Í Noregi tala fáir lengur um aðild að ESB og upptöku evru. Andstaðan þar við aðild er orðin svo máttvana að nýlega var ákveðið að leggja niður starfsemi heildarsamtaka sem barist hafa fyrir inngöngu í ESB.

Hinn 9. maí s.l. skýrði gríski fréttamiðillinn ekathimerini.com frá því að nýr stjórnmálaflokkur hefði verið stofnaður í Grikklandi, Drakma-fimm-stjörnu-flokkurinn en flokkurinn sækir fyrirmynd til 5-stjörnu-hreyfingarinnar á Ítalíu sem hlaut um fjórðung atkvæða í þingkosningunum í febrúar. Flokkurinn berst gegn evrunni og höfuðmarkmið hans er að innleiða hina gömlu mynt Grikkja, drökmuna, að nýju. Fyrr í vor hleypti Alekos Alavanos, fyrrverandi leiðtogi vinstrifylkingarinnar SYRIZA, af stað hreyfingu sem hann kallar Plan B og berst einnig fyrir úrsögn Grikkja úr evru-samstarfinu.

Í frétt tékknesku CTK-fréttastofunnar í gær er sagt frá könnun sem sýnir að mikill meirihluti Tékka (77%) vill halda í eigin gjaldmiðil og hafnar evrunni. Ljóst er að ríkisstjórn Tékka mun reyna að komast hjá því ef hún mögulega getur að skipta um gjaldmiðil næstu árin. Milos Zeman, nýkjörinn forseti Tékklands fullyrðir að ekkert verði af þeim áformum næstu fimm árin að minnsta kosti.

En sömu dagana og þessi þróun á sér  stað í nær öllum nálægum Evrópuríkjum sendir Össur utanríkisráðherra og ráðuneyti hans frá sér 74 síðna bók í stóru broti, þar sem hann ákallar þing og þjóð: „Klárum viðræðurnar, “ skrifar Össur í formála fullur örvæntingar fáeinum dögum áður en hann neyðist til að yfirgefa ráðuneyti sitt eftir að honum hefur gersamlega mistekist á fjórum árum að sýna fram á að Ísland geti fengið nokkra þá undanþágu frá regluverki ESB sem máli skiptir.

Dýpkun evrkrísunnar, enn fleiri björgunarpakkar, brostnar og endurgerðar áætlanir og vaxandi atvinnuleysis- og efnahagsvandi margra ríkja ESB og Evrunnar hefur sýnt fram á alvarlega vangetu stjórnkerfisins og að ofan á efnahagsleg áföll þá býr sambandið einnig við alvarlegan skipulags- og lýðræðisvanda.

Íslenskir Sambands sinnar viðurkenna helst aldrei neitt slíkt því að á nánast öllum sviðum eru þeir í algerri afneitun á allan vanda Sambandsins og aðildarríkja þess. 

Það var því býsna fróðlegt að sjá og lesa nýlega blogggrein í DV eftir Hauk Loga Karlsson lögfræðing sem býr í Flórens á Ítralíu og stundar þar doktorsnám í lögum við European University Institute. Sjá: www.dv.is/blogg/haukur-logi-karlsson/2013/5/9/lydraedisvandi-evropusambandsins/

Í gegnum háskólann bauðst honum nýlega að sitja mikla ráðstefnu í Flórens borg á vegum Evrópusambandsins. Ráðstefnan bar auðvitað heitið "State of the Union" en viðfangsefnið var framtíð og horfur Evrópusambandsins.

Ráðstefnan sjálf var haldinn í einni af íburðarmestu miðaldahöll Flórensborgar, sjálfri Palazzo Vecchio höllinni og eins og fleiri topp ráðstefnur og málþing þessa Sambands þá var þetta eins konar elítu ráðstefna þar sem að smalað var saman sérvöldum silkihúfum og kommíserum Sambandsins sjálfs, ECB bankans og aðildarríkjanna í bland við þekkt fræðafólk hinnar Evrópsku háskólaelítu. 

Eins og fram kemur í greininni þá voru fundarmenn flestir engu að síður mjög gagnrýnir og uggandi um ástand og horfur Evrópusambandsins og töluðu á opinn og gagnrýninn hátt um vaxandi og alvarlegan lýðræðishalla Sambandsins og stofnana þess.

Haukur Logi segir að niðurstaða fundarins hafi verið að "State of the Union" væri ekki beisið. Það væru mjög alvarleg vandamál uppi sem ógnuðu framtíð þess og þau væru djúpstæðari heldur en sjálf efnahagskrísan. Mario Mornti sem samkvæmt valdboði ESB fór fyrir tæknikrata stjórn Ítalíu þar til fyrir skömmu, gagnrýndi harðlega inngrip Seðlabanka ESB af efnahags- og innanríkismálum Ítalíu og sagði þau með ólíkindum og að með þeim hefði skapast ákveðið rof á milli lýðræðislegs umboðs ESB og Ítölsku þjóðarinnar.

Afleiðingin hefði verið sú að 60% Ítala kaus stjórnmálaflokka sem að eru andsnúnir ESB, Þjóðverjum og Evrópska Seðalabankanum í kosningunum í febrúar s.l. David Miliband frá Breska Verkamannaflokknum tók undir ganrýnina á ESB en taldi að Sambandið yrði að sýna einhvern efnahaglsegan árangur til skamms tíma áður en ráðist yrði í tímafrekar skipulagsbreytingar, til að gera skipið haffært í lang siglingu. 

Joseph Weiler sennilega þekktasti fræðimaður heims á sviði stjórnskipunar Evrópusambandsins átti ræðu dagsins að mati Hauks Loga. Weiler eins og flestir aðrir tóku undir harða gagnrýni á Sambandið og hann bætti reyndar í þegar hann lýsti því yfir að innan ESB væri nú ört vaxandi ólögmætisbóla sem væri við það að springa. Víðtæka og vaxandi gagnrýni á Sambandið taldi Weiler vera beina afleiðingu af skorti á lýðræðislegri tengingu helstu stofnana ESB. 

Grein Hauks Loga í DV er um margt mjög fróðleg og skemmtileg og hann verður á engan hátt sakaður um að draga taum eins eða neins í þessum skrifum sínum, enda er hann í ströngu doktorsnámi í einum af betri háskólum Evrópu. En það dylst þó engum sem les greinina að hann og aðrir viðstaddir urðu nokkuð undrandi og hissa yfir framgöngu og ekki síður burtreiðum José Manuels Barrosso´s sjálfs forseta Framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins á ráðstefnunni. 

Samkvæmt frásögn og lýsingu Hauks Loga stormaði Barrosso í Vechio höllina umkringdur 50 manna fylgdarliði. Hann reyndi að tala varlega en tók þó að einhverju leyti undir með fundarmönnum um vandann en forðaðist samt stórar yfirlýsingar um að allt væri á heljarþröm, enda hefðu þær getað reynst afdrifaríkar. Þess í stað benti hann á að sjálf Framkvæmdastjórnin væri að vinna að viðamiklum tillögum til úrbóta. Tillögum sem að fengið hefðu glimrandi móttökur. Um leið og herra Barrosso hafði lokið ræðu sinni strunsaði hann út úr höllinni umkringdur fimmtíu manna fylgdarliði sínu. Hans keisaralega tign hafði talað.

Þessi frásögn Hauks Loga og styttri endursögn hér á þessari dæmalausu framgöngu og burtreiðum, hans háfgöfgi og keisaralegu tignar herra Barrosso´s  sýnir á nöturlegan hátt við hvaða hyldýpis lýðræðis- og stjórnskipunarvanda Evrópusambandið býr. /GI

Ef til vill er prófessorinn að fá útrás vegna þess að  hann gæti tapað spóni úr aski sínum við afturköllun umsóknarinnar og brotthvarf Jóhönnustjórnarinnar, en ófá álitin hefur hann verið fenginn til að gefa forsætisráðherranum síðustu ár. Má velta því fyrir sér hvort þau álit hafi verið álíka rökföst og pistill hans á Eyjunni. Var  þó prófessorinn um tíma nefndur til  sem arftaki Jóhönnu í formannsstól Samfylkingarinnar og mun jafnvel hafa dottið það í hug sjálfum.

Ekki virtist þó ráðgjöf hans og skrif fyrir Samfylkinguna og Jóhönnu bera ríkulegan ávöxt  því hún hverfur nú af vettvangi með minna en helmingsfylgi frá því sem var.  Og þegar háskólaprófessorinn sá hvert stefndi fór hann að gera hosur sínar grænar fyrir Framsóknarflokknum því eitthvað verða menn nú að hafa fyrir stafni með kennslunni.  Af skrifunum að dæma hefur Framsókn hryggbrotið  prófessorinn  því hann ræðst af „margrómaðri rökhyggju" sinni á þá sem vilja stöðva innlimunarferið í ESB  og þar með væntanlegan frama hans.

Sambandssinnar sjá hag sínum best borgið einangraðir innan þröngra múra Evrópusambandsins og miðstýringarinnar frá Brussel. Sjálfstæðssinnar vilja hinsvegar opið,  frjálst og fullvalda ríki, sem ræður auðlindum sínum sjált og getur samið  og átt samskipti við allar þjóðir heims á eigin forsendum, en þurfa ekki að hlíta boðvaldi Brussel  í alþjóðasamskiptum.

Hún hefur  nú ekki verið  rismikil ganga þeirra  sem borið hafa beiningastafinn til Brussel undanfarin misseri. Og þótt háskólaprófessorinn vilji vera í hópi göngumanna sem bera þann beiningastaf er hægt að hugga hann og aðra slíka með því hann getur horft rólegur og notið Euróvisions keppninnar hér eftir sem hingaðtil.

Það eru samtök útvarpsstöðva í Evrópu sem standa að söngvakeppninni og hefur ekkert með ESB aðild að gera. Hinsvegar er það Stækkunardeild ESB sem rekur Evrópustofu en hún er áróðursmiðstöð tengt innlimun ríkja í ESB en hefur ekkert með hefðbundið menningar- eða viðskiptasamstarf að gera. Þetta á nú prófessorinn að vita.

Stefán minntist í grein sinni á sauðskinnsskó, sem er gott hjá honum og þjóðlegt og sýnir að prófessorinn hefur ennþá örlitla tengingu við þjóð sína. Það verður að ráðleggja Stefáni Ólafssyni eindregið að losa sig við minnimáttarkenndina, reyna að vera víðsýnn og endurheimta  trúna á sjálfan sig, land og þjóð.  Það gæri jafnvel verið gott fyrir hann að draga á fætur sér sauðskinnskó, svona eina kvöldstund  og þó ekki væri nema fara í ullarsokka  og njóta útsendingarinnar frá Euróvision. Hann getur jafnvel dregið fyrir gluggatjöldin á meðan.   Fátt er verra en  vera votur og kaldur á fótunum.  „ Með kalda fætur hugsa menn ekki rökrétt" segir gamalt máltæki. Íslenska sauðkindin hefur farið  vel með fætur Íslendinga jafnvel fætur prófessora  og  ESB- sinna.

Haraldur Ólafsson, prófessor í veðurfræði, benti nýlega á að þegar rætt er um langtímalán til íbúðakaupa sé réttara að miða við raunvexti en ekki nafnvexti, eins og áróðursmeistarar Samfylkingarinnar gerðu óspart í kosningabaráttunni með Árna Pál í broddi fylkingar.

Í seinni tíð er það ein helsta áróðursaðferð ESB-sinna að ræða um háa vexti á Íslandi því til sönnunar að Íslendingar þurfi að ganga í ESB og taka upp evru. Vissulega hafa nafnvextir verið háir hér á landi en raunvextir hins vegar ekki. Nú fyrir skemmstu sýndi Haraldur Ólafsson fram á í rökfastri grein í Fréttablaðinu  sem bar heitið „Írinn borgar þrjár íbúðir en Íslendingurinn tvær“ að þeir Íslendingar sem tekið hafa óverðtryggð lán undanfarin ár hefðu í reynd borgað minna fyrir húsnæðislánin en ýmsir aðrir íbúar Evrópu. Miðað við vexti Arionbanka og Írlandsbanka og verðbólguþróun væru Írar að borga helmingi meira að raungildi en Íslendingar. Grein Haralds veðurfræðings var svohljóðandi:

„Fáar þjóðsögur eru lífseigari en sú að lánsfé sé óhemju dýrt á Íslandi, nema ef vera skyldi sú saga að með innlimun landsins í Evrópusambandið opnist flóðgáttir ódýrra peninga sem rigna muni yfir Íslendinga. Viðskiptablaðið hefur eftir ummæli Björgvins G. Sigurðssonar á Alþingi 13. mars sl. um að Íslendingar greiði sem nemur aukaíbúð umfram aðra í formi hárra vaxta. Í Fréttablaðinu 10. apríl segir Magnús Orri Schram að Íslendingar borgi miklu meira fyrir íbúðir en aðrir. Ekki ósvipað stef kveður Mörður Árnason í Fréttablaðinu 18. apríl og margir aðrir hafa haft svipuð orð, oft í sama mund og vistin í Evrópusambandinu er lofuð og prísuð.

Raunvextir  mæla verð á lánsfé, en það eru vextir að frádreginni verðbólgu. 7% vextir í 5% verðbólgu samsvara nærri 2% raunvöxtum. Fáir mundu telja slíkt leiguverð á peningum tilefni til sárra kvartana, þótt einhverjum gæti þótt 7% hátt hlutfall við fyrstu sýn. Miðað við verðbólgu 2012 og lán með föstum vöxtum til 5 ára í Arion banka eru raunvextir húsnæðisláns á Íslandi 2,3%. Í því evrulandi sem næst okkur er, Írlandi, eru raunvextir húsnæðislána í Írlandsbanka reiknaðir með sama hætti 3,6%. Að gefnum þessum forsendum óbreyttum og eins að tekið sé kúlulán fyrir öllu kaupverðinu má segja til samræmis við það orðfæri sem nú er vinsælt að eftir 30 ár borgi Íslendingurinn tæpar tvær íbúðir en Írinn tæpar þrjár íbúðir. Ekkert segir þó að þessi munur geti ekki breyst í hvora áttina sem er. Eins má vafalaust finna staði í Evrópu þar sem kjörin eru ýmist lakari eða betri fyrir lántaka en í Írlandsbanka.

Íslendingar sem tekið hafa óverðtryggð lán hafa undanfarin ár borgað ívið minna fyrir húsnæðislán en ýmsir aðrir íbúar Evrópu, en það hefur ekki alltaf verið þannig. Raunvextir á Íslandi hafa oft verið 1-2 prósentustigum hærri en í nágrannalöndunum. Það ætti ekki að koma á óvart. Vextir ráðast m.a. af aldri einstaklinga í samfélaginu og vilja til sparnaðar, en hvorugt vinnur með lágum vöxtum á Íslandi. Ekki er á hinn bóginn augljóst samhengi milli stærðar myntsvæða og raunvaxta, enda eru raunvextir ekki bara breytilegir í tíma heldur líka milli landa á sama myntsvæði og jafnvel milli hreppa í sama landi. Eins er peningur misdýr eftir því hver lánar. Það þekkja þeir sem flutt hafa viðskipti sín milli banka eða sjóða á Íslandi. Einhvern tímann gæti sú staða komið upp að verð á lánsfé verði hátt á Íslandi, svo hátt að menn vilji grípa í taumana. Þá eru hæg heimatökin, því til er kerfi vaxtabóta og fjármagnstekjuskatts sem stilla má með einu pennastriki. Nú þegar er það kerfi reyndar keyrt á fullu þrátt fyrir að raunvextir séu lágir.

Nú er það svo að fyrrnefndir frambjóðendur sem tóku til máls um verð á lánsfé eru sómamenn, enda hafa þeir allir gefið kost á sér til að sinna fremur vanþakklátum þjónustustörfum fyrir þjóðina. Skiljanlega hafa þeir ekki haft tækifæri til að fara yfir skrýtnar vaxtatölur sem sveima um í umræðunni eins og draugar að nóttu. Þeim gefst vonandi góður tími til þess eftir kosningar.

Aðrir ákafamenn um innlimun Íslands í Evrópusambandið ættu svo að leita að öðrum og betri rökum en að með aðild Íslands komi miklir og ódýrir leigupeningar. Sú leit gæti reynst erfið og þá er hægast að hætta henni og snúa sér að þarfari málum. Það yrði auðvitað best fyrir alla.“

Víkur þá sögunni til Noregs. Formaður norsku Evrópuhreyfingarinna lýsti nýlega yfir: „umræðan um norska ESB-aðild er dauð" (Klassekampen 29. nóvember 2012) og lagði niður hreyfinguna. Lengi var andstaðan við ESB í Noregi borin uppi af landsbyggðarfólki, ekki síst því sem tengist landbúnaði og fiskveiðum, en tök hægri krata á verkalýðshreyfingunni voru sterk og komu í veg fyrir kröftuga andstöðu úr þeirri átt. Nú eru tímar breyttir. Nú er verkalýðshreyfingin ekki aðeins andsnúin ESB-aðild heldur í vaxandi mæli andsnúin EES líka.

Norsk verkalýðshreyfing hafnar forgangsrétti ESB-reglna  

Norska verkalýðshreyfingin LO hélt í síðustu viku allsherjarþing (LO-kongess) sem hún gerir á fjögra ára fresti. Þar fór mest umræða í harkalega gagnrýni á EES-samninginn. Stærsta landssamband innan LO, Fagforbundet, hafði þegar ályktað að „vinnumarkaðsmál og fagleg réttindi verða að fara út úr EES-samningnum svo við getum varðveitt norsku atvinnulífsgerðina." Mörg önnur sambönd höfðu einnig lýst yfir óánægju með það hvernig Evróputilskipanir grípi inn í norska kjarasamninga og vinnumálalöggjöf. Sum bæta því við að ef ekki megi komast hjá þessu verði Noregur að yfirgefa EES. Óánægjan beinist einmitt að því hvernig EES-samningurinn felur í sér hæga og bítandi aðlögun að ESB.

Umræður urðu heitar á LO-þinginu. Að lokum var samþykkt nær samhljóða málamiðlunartillaga, einmitt frá Fagforbundet: „LO-þingið fullyrðir að núverandi EES-samningur grípur inn í norskt atvinnulíf og samfélag. LO krefst þess að norsk stjórnvöld hafni hverri skerðingu á rétti til samvirkra baráttuaðferða, rétti til heildarkjarasamninga og landsbundinnar launamyndunar. ILO-samningar, norskir kjarasamningar og norsk vinnumálalöggjöf skulu hafa forgangsrétt fram yfir ESB-reglur" (http://www.abcnyheter.no/nyheter/2013/05/08/lo-kongressen-med-viktigste-vedtak-i-norsk-politikk-om-eoes?utm_source=feedly).

Það sem gerir þessa LO-samþykkt svo róttæka er að efni hennar er ósamrýmanlegt EES-samningnum eins og þinginu var fullkunnugt um. Gianluca Grippa, formaður Vestur-Evrópudeildar Framkvæmdastjórnar ESB, var spurður um þetta atriði og svaraði: „Þeirri spurningu er svarað í 35. bókun samningsins en þar eru aðilar sammála um að EES-samningurinn hafi forgangsrétt fram yfir þjóðlega löggjöf ef á milli ber." (http://www.abcnyheter.no/nyheter/2013/02/06/eu-sier-nei-til-lo-kompromiss).

Fjórfrelsinu hafnað 

Bókunin hljóðar svo: „Vegna tilvika þar sem getur komið til árekstra á milli EES-reglna sem komnar eru til framkvæmdar og annarra settra laga, skuldbinda EFTA-ríkin sig til að setja, ef þörf krefur, lagaákvæði þess efnis að EES-reglur gildi í þeim tilvikum" (http://brunnur.stjr.is/ees.nsf/pages/bokun35 )

Í fjölmennum röðum EES-andstæðinga á LO-þinginu var það mál manna að samþykkt þessi hlyti að leiða af sér stigmagnandi árekstra milli LO og ESB-reglna. Hér er í raun hafnað gildandi framkvæmd á frjálsu flæði vinnuafls á Evrópska efnahagssvæðinu á tímum atvinnuleysissprengingar og vaxandi félagslegra undirboða. Líklegra verður þó bið á að ASÍ-þing ráðist gegn EES-samningnum á viðlíka hátt.

ÞH

Nú þegar þeir eru að berja saman ríkisstjórn Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Bjarni Benediktsson má eiga von á því að þeir þingi eitthvað um fullveldismál þjóðarinnar. Í raun kom fram krafa um það í umliðnum kosningum að tekið yrði af skarið og hætt öllum merarlátum utan í Evrópusambandinu. Þeir flokkar sem afdráttarlaust sögðust vilja inn í sambandið eða láta reyna á samning (vildu m.ö.o. láta reyna á hvernig Ísland yrði innlimað í ESB) fengu slæma útreið í kosningunum. En sá flokkur sem þar gekk fremstur lifir nú bara af gömlum vana, stjórnlaus, ráðþrota og heldur hvern krísufundinn á fætur öðrum – og má þannig segja að hann líkist goðinu sínu, Evrópusambandinu.

En aftur að þeim Sigmundi og Bjarna. Einn helsti vandi stjórnmálamanna er að finna afsakanir fyrir því, ýmist að gera ekkert eða eitthvað, sá vandi blasir ekki við þeim Sigmundi Davíð og Bjarna. Allar hagstærðir í ESB benda til þess að sambandið sé í svo mikilli efnahagslegri andnauð að það geti ekki komist af án enn frekari haftastefnu, tollmúrabyggingum og neyðaraðgerðum. Þannig hafa tvímenningarnir frítt spil og þurfa ekki að grafa djúpt eftir ástæðum til þess að hætta svokölluðum aðildarviðræðum við sambandið. Ástæðurnar liggja fyrir. Og því er þetta aðeins spurning um kjark. Á hliðarlínunni hamast Össur Skarphéðinsson – ósáttur við að þurfa að láta af Evrópustússi og aðildarglamri – og ófrægir til skiptis þá Sigmund og Bjarna, og helst Bjarna, með það eitt að markmiði að reka fleyg á milli þeirra. Landsstjórnin skiptir Össur ekki máli heldur löngunin til að halda lífi í innlimunarviðræðunum, löngunin til að leggja íslenska þjóð inn á þá bráðadeild sem Evrópusambandið er.    

Össur þekkir ekki sinn vitjunartíma, kjósendur höfnuðu honum og hans alþjóðlegu heilbrigðisúrræðum til handa íslenskri þjóð. Sigmundur og Bjarni hafa einstakt tækifæri í höndum sér; að skera á innlimunarviðræðurnar tafarlaust, boða upptöku EES-samningsins og segja upp Schengen! Með slíkum aðgerðum geta þeir send Evrópusambandssinnanna í íslenskri pólitík í lengra frí en þá sjálfa getur órað fyrir.

 - gb.

Framsóknarflokkurinn undir forystu Halldórs Ásgrímssonar tók mikla hægri sveiflu og reyndi að sverja af sér uppruna sinn af landsbyggðinni. Formaðurinn færði sig um set til Reykjavíkur og ásamt sínum nánustu samherjum breytti hann flokknum í miðjukrataflokk. ...

Á tíma Halldórs yfirbauð forysta Framsóknar sjálfan ESB-flokkinn, Samfylkinguna, í undirlægjuhætti gagnvart ESB og vildi komast þar inn í hraðferð. Svo mikið lá á að landinu var troðið inn í Schengen til að formaðurinn og aðrir ESB-sinnar þyrftu ekki að sýna vegabréf í reglubundnu flugi sínu til Brüssel. En forystan gleymdi rótunum og baklandið á landsbyggðinni hrundi og þá einnig hinn nýi vettvangur á mölinni. ESB-draumur Framsóknar varð að martröð. ...

 

Ný forysta með formanninn í broddi fylkingar var klók. Skipti alveg um stefnu og ásýnd og gerðist landsbyggðarflokkur og lagðist harkalega gegn umsókn og aðild að ESB.

 Vinstrihreyfingin grænt framboð var fyrst og fremst stofnuð til að berjast gegn umsókn og aðild að ESB og fyrir náttúruvernd, jafnrétti, búsetujafnvægi og öðrum samfélagslegum gildum. Hreyfingin sótti í upphafi styrk sinn ekki hvað síst til landsbyggðarinnar. Sinn stóra kosningasigur 2009 vann VG m.a. vegna einarðrar andstöðu við umsókn og aðild að ESB og baráttunni gegn stóriðju en jafnframt stuðningi sínum við grunnatvinnuvegina. Það voru jú þessi gildi sem aðgreindu VG frá Samfylkingunni á sínum tíma, þegar þessir tveir flokkar voru stofnaðir.

Þrautaganga Framsóknarflokksins síðasta áratuginn hefði átt að vera öðrum víti til varnaðar, en svo var því miður ekki. VG breyttist smám saman í borgaralegan krataflokk, sótti um aðild að ESB, tók upp tækifærismennsku í umhverfismálum, skar sérstaklega niður grunnþjónustuna á landsbyggðinni, heilbrigðisstofnanir og löggæslu, og týndi sjálfum sér.

Stór hluti forystu VG missti tengsl við grasrótina sem áður hafði sett traust sitt á frambjóðendur flokksins vegna stefnufestu og skýrra skoðana. Fimm þingmenn sögðu skilið við hann eða hættu vegna ágreinings um framkvæmd á stefnunni. Landsfundarsamþykkt VG frá í vetur um áframhaldandi umsókn og innlimun í ESB var fyrir mörgum félaganum dropinn sem fyllti mælinn. Umhverfisverndin og stóriðjuandstaðan beið svo verulegan hnekki þegar ráðherrar og þingmenn VG samþykktu Bjarnarflag við Mývatn í nýtingarflokk og niðurgreidda stóriðju á Bakka.

Þegar hrun VG blasti við í lok kosningabaráttunnar var gerð örvæntingarfull tilraun til að auglýsa þau gildi sem í upphafi lögðu grunn að stefnu flokksins en hafði verið fórnað jafnt og þétt fyrir setu í ríkisstjórn með krötunum. Formaðurinn sagði af sér í skyndi, en varaformaðurinn, sem sagði í viðtali að aldrei hefði gengið hnífurinn á milli þeirra í neinu máli tók við. Slagurinn um trúverðugleikann mun því halda áfram. ...

Það verður því skondin hringferð, ef af verður. Framsóknarflokkurinn, einn harðasti ESB-flokkurinn fyrir nokkrum árum, stendur nú í lappirnar og afturkallar ESB-umsóknina eins og hann lofaði fyrir kosningar.  ...

 Sjá grein Jóns í heild sinni hér http://vinstrivaktin.blog.is/blog/vinstrivaktin/entry/1297526

Búið: Á Heimssýnarblogginu voru á þriðjudaginn færð rök fyrir því að beinast lægi við að hætta viðræðunum færu þessir flokkar saman í stjórn. Jafnframt var bent á að það kynni að vera úrlausnarefni hvernig það yrði gert með formlegum hætti. Þarna var gengið út frá því að fyrirvari beggja flokkanna um að viðræðum yrði ekki haldið áfram nema að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu væri óþarfur. Unnt væri að hætta strax. Fyrirvarinn væri settur inn til að halda opnum möguleika á að fara í samstarf við flokka sem vildu halda aðildarviðræðum og aðlögunarferli áfram. Verði viðræðum hætt er málið búið, ekki aðeins í bili heldur um langa hríð. Og hægt að snúa sér að mikilvægari málefnum sem þarfnast úrlausnar. Þar er mikið verk að vinna fyrir okkur vinstra fólkið að veita hægri öflunum gríðarlegt aðhald og koma í veg fyrir að farið verði inn á brautir frekari einkavinavæðingar og niðurskurðar í samfélagsmálum, svo sem heilbrigðismálum. Óneitanlega væri það skynsamlegri barátta en að standa í argaþrasi um ESB.

Barátta: Vera má þó að þrátt fyrir góðan rökstuðning muni þessir flokkar velja þann kost að láta fara fram þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort halda eigi viðræðum áfram. Það yrði þá líklegast gert vegna ákafra ESB-sinna sem er að finna í báðum flokkunum. Nú þekki ég ekki til innanbúðar í þessum flokkum enda langt vinstra megin við þá. En þessi möguleiki er fyrir hendi. Þá væri framundan barátta ESB-sinna og okkar hinna. Þótt kosningin yrði að forminu til um hvort halda ætti aðildarviðræðum og aðlögunarferli áfram þá myndi umræðan alla vega að hluta til snúast um hvort Ísland ætti að ganga í ESB. Vítin frá nýliðnu kjörtímabili eru til að varast, vinstri menn verða að taka málefnalega afstöðu en ekki lenda í skotgröfum gegn komandi ríkisstjórnarflokkum og styðja aðild bara til að klekkja á andstæðingum. Meiri reisn væri í því að leiða baráttu sem fjallar um það hvers vegna ekki er rétt að ganga lengra í aðlögun að ESB. Rök vinstri manna skýra það best.

Biðstaða: Það hefur gerst fyrr að marklaust orðalag um mikilvæg málefni sé valið í stjórnarsáttmálum. Oftast er það til að kaupa sér tíma. Verði sú niðurstaðan í komandi stjórnarsáttmála að einhvers konar biðstaða komi upp, til dæmis með því að framlengja núverandi ástand hægagangs í viðræðum (á yfirborðinu alla vega), þá kemur upp biðstaða. Í biðstöðu eru oft teknar mjög vondar ákvarðanir, fyrir luktum dyrum og án lýðræðislegrar umræðu. Vondur kostur.

-AB

Hvaðanæva úr ríkjum ESB berast fréttir um sívaxandi efasemdir manna um framtíð evrunnar. Þessar raddir heyrast jafnvel ekkert síður í sjálfu kjarnalandi evrusvæðisins Þýskalandi. Fyrir fáum dögum var það fyrrv. varakanslari og nú er það fyrrv. fjármálaráðherra, Oskar Lafontaine.

Lafontaine segist óttast að verði ekki horfið frá evrunni muni Suður-Evrópa snúast gegn Þjóðverjum og áhrif þeirra í Evrópu muni dvína hratt. Oskar Lafontaine var fjármálaráðherra Þýskalands, þegar evran var tekin upp. Síðar yfirgaf hann flokk sinn, jafnaðarmannaflokkinn SPD, og tók þátt í stofnun nýs flokks, Vinstri flokksins. Nú hvetur hann beinlínis til þess í grein á vefsíðu flokks síns, að horfið verði frá evrunni. Hann segir að vonir um að evran mundi knýja fram skynsamlega efnahagspólitík hafi ekki ræst og sagði að sú aðferð að þvinga Spán, Portúgal og Grikkland til „innri“ gengislækkunar væri „katastrófa“.

Lafontaine bendir á að efnahagsástandið á evrusvæðinu fari óðum versnandi og sé nú að færast á það stig að lýðræðið kunni að vera í hættu. Hann segir að það muni brátt renna upp fyrir Þjóðverjum að Suður-Evrópa og þar með Frakkar verða tilneydd til að berjast gegn þýskum yfirráðum fyrr eða síðar.

Í fyrradag sögðum við frá því að Joschka Fischer, sem var annar æðsti valdamaður Þýskalands á árunum 1998-2005 hefði komist svo að orði að stjórnmálalegt stórslys hefði hlotist af evrukreppunni og Evrópusambandið væri að liðast í sundur í kjarnanum. „Skortur Evrópumanna á tiltrú á Evrópu um þessar mundir er mun hættulegri en sá titringur á mörkuðum sem borið hefur á á ný, enda verður hann ekki leystur með því að Seðlabanki Evrópu auki peningamagn í umferð,“ var haft eftir fyrrum utanríkisráðherra Þjóðverja og varakanslara.

En hjá Samfylkingunni og ASÍ kemst ekkert annað að en ofurtrúin á nauðsyn þess að Íslendingar gangi í ESB til að taka upp evru!

Þetta er einmitt það lýðræði sem ESB sinnar hér á landi telja öðru lýðræði ofar. Í aðild Svía er fólgið að þeir eru í reynd skyldaðir til að taka upp evru,- það er ekki spurning um hvort heldur hvenær. Þeir hafa enga undanþágu eins og Bretar og Danir.

En nú ber svo við að færri og færri Svíar eru hrifnir af ESB og evru. Stuðningurinn er kominn niður í 9%. Er þáekki timabært að lýðræðið hafi sinn gang og menn kjósi um að Svíar gangi út! Og í Bretlandi er sama staða.

En þá bregður svo að hinir lýðræðiselskandi ESB sinnar þessara landa telja af og frá að lýðurinn fái að ráða. 

Í kosningavertíðinni skrifaði Atli Harðarson heimspekingur og skólameistari á Akranesi athyglisverða grein um hin Macchiavellísku sýn ESB sinna. Þar segir m.a.:

Á næstu áratugum koma vísast kollsteypur, alls konar hryðjuverk, ógnir og skelfingar, kannski stríð úti í heimi, nýjar kreppur - eitthvað sem hristir vel upp í fólki svo almenningsálit sveiflast til í nokkrar vikur, jafnvel mánuði. Ef umsóknin stendur munu á endanum atburðir verða sem valda því að fylgi við aðild sveiflast aðeins yfir 50% í dálitla stund og þá skiptir öllu að hægt sé að vinna hratt. Þegar þar að kemur má sem best láta svo heita að búið sé að opna alla kaflana og kíkja í alla pakkana en það skiptir ekki öllu máli. Bara að kýla á fjandans þjóðaratkvæðagreiðsluna og málinu er reddað. 

Sjá nánar, grein Atla í heild, hér: http://bjarnihardar.blog.is/blog/bjarnihardar/entry/1292871/

Ríkjabandalagið sem Össur og Árni Páll eru enn að reyna að troða Íslandi inn í mun liðast í sundur nema því aðeins að fullveldisframsal aðildarríkja og samruni verði miklu stórfelldari en orðið er. Þetta boðar fyrrv. varakanslari og utanríkisráðherra Þýskalands, Joschka Fischer.

Í grein sem birtist í Morgunblaðinu 4. maí s.l. undir fyrirsögninni: „Það sem grefur undan Evrópu“ segir Joschka Fischer, sem var annar æðsti valdamaður Þýskalands á árunum 1998-2005 m.a:

 Stjórnmálalegt stórslys

„Á meðan ró var yfir mörkuðum afhjúpaði kreppan á Kýpur til fulls hið stjórnmálalega stórslys sem hlotist hefur af evrukreppunni: Evrópusambandið er að liðast í sundur í kjarnanum. Skortur Evrópumanna á tiltrú á Evrópu um þessar mundir er mun hættulegri en sá titringur á mörkuðum sem borið hefur á á ný, enda verður hann ekki leystur með því að Seðlabanki Evrópu auki peningamagn í umferð.“

Úrelt aðferðafræði

„En eftir því sem fjármálakreppan hefur grafið undan þessum undirstöðum er traust farið að víkja fyrir vantrausti, samstaða er að láta undan fyrir fornum fordómum (og jafnvel nýju hatri milli hins fátæka suðurs og hins ríka norðurs) og málamiðlun má sín lítils fyrir fyrirskipunum. Og aftur er Þýskaland í miðju sundrungarinnar.

Það er vegna þess að Þýskaland, sem er langöflugasta hagkerfið innan Evrópusambandsins, hefur knúið fram aðferðafræði til að yfirvinna evrukreppuna sem virkaði fyrir Þýskaland í upphafi aldarinnar, en við gjörólíkar efnahagsaðstæður, innan lands og utan. Það er vegna þess að fyrir Evrópuríkin í suðri sem eru í vanda stödd hefur blandan af aðhaldi og kerfislægum breytingum, studd af Þýskalandi, reynst banvæn, enda skortir á þriðju og fjórðu þættina; eftirgjöf skulda og hagvöxt.

Það er aðeins tímaspursmál hvenær kjósendur í einu af stóru Evrópuríkjunum sem glíma við fjármálakreppu kjósa sér forystu í stjórnmálunum sem fellst ekki lengur á fyrirmæli um aðhaldsaðferðir.“

Áframhaldandi efnahagslega hnignun

„Umhyggjusemin hefur svo sannarlega verið ströng og hefur haft í för með sér hraðan efnahagslegan samdrátt, gríðarlegt atvinnuleysi (allt að 50% meðal ungs fólks) og áframhaldandi efnahagslega hnignun, sem hlýst af aukinni vaxtabyrði. Svo sannarlega. Öll evruríkin ganga nú í gegnum hægvaxtarskeið, ef ekki kreppu.“

Og lausnarorð Fischer er: enn víðtækari „tilfærsla á fullveldi“

„Það hefur lengi verið ljóst hvað þarf að gera. Verðmiðinn á því að myntbandalagið komist af, og þar með Evrópuverkefnið, er nánara samstarf: bankabandalag, fjármálabandalag og stjórnmálalegt bandalag. Þeir sem eru þessu mótfallnir vegna þess að þeir óttast sameiginlega ábyrgð, tilfærslu fjármuna frá ríkum til fátækra, og að missa fullveldið munu þurfa að sætta sig við endurkomu þjóðríkisins í Evrópu - og þar með brotthvarf þess frá alþjóðasviðinu. Enginn valkostur - og svo sannarlega ekki óbreytt ástand - mun þar duga.

Það er orðin almenn vitneskja í Evrópu að áframhaldandi fjármálakreppa muni annaðhvort tortíma Evrópusambandinu eða leiða af sér stjórnmálalegt bandalag og að án samstöðu um lausn á núverandi skuldavanda og án skrefa í átt til sameiginlegrar útgáfu nýrra skuldabréfa, verður evrunni ekki bjargað. Slík skref munu hafa í för með sér að víðtæk tilfærsla á fullveldi verður óhjákvæmileg. Eru Þýskaland - og Frakkland - reiðubúin til þess?“